Lịch sử ê tô bàn và sự ra đời của ê tô HEUER

Không ai biết người đầu tiên nghĩ ra cách giữ chặt vật cần gia công để nó không xê dịch khi cưa, giũa hay khoan là ai. Điều đó đã chìm vào quá khứ xa xôi. Điều đáng ngạc nhiên là ngay giữa thời đại máy tính, ê tô vẫn là dụng cụ không thể thiếu. Nó là một dụng cụ thuần cơ khí. Thế nhưng không xưởng nào, dù đầy thiết bị điện tử, làm việc được mà thiếu nó.

Bài này đi qua lịch sử ê tô bàn theo tài liệu của Brockhaus HEUER, nhà sản xuất ê tô rèn lâu đời ở Đức. Câu chuyện bắt đầu từ cách kẹp bằng nêm và búa, qua ê tô ren thời trung cổ. Sau đó là ê tô song song năm 1750 và ê tô gang đầu tiên năm 1830 ở Anh. Năm 1925, Josef Heuer nghĩ ra ê tô rèn khuôn có rãnh dẫn hướng lăng trụ kép. Từ đó ra đời HEUER Primus, HEUER Front và chiếc ê tô HEUER đang bán ngày nay. Cuối bài là danh sách ê tô và phụ kiện HEUER hiện có tại Vinatools.

Một dụng cụ không thể thiếu và nguồn gốc của nó

Bước ngoặt đưa dụng cụ này tới hình dáng ngày nay diễn ra từ thời trung cổ. Khi đó, cách kẹp bằng nêm và búa được thay bằng kẹp có ren ở giữa. Nhược điểm là má động chỉ đi theo cung tròn, nên vật được kẹp ít nhiều bị nghiêng.

Phải tới năm 1750, khi ê tô song song ra đời, mới có bước đột phá thật sự. Trên loại ê tô này, má động trượt trên rãnh dẫn hướng nằm ngang và chỉnh được. Từ đó ê tô mới được dùng đúng như mong muốn.

Năm 1830, chiếc ê tô gang đầu tiên được sản xuất ở Anh. Gang lỏng dễ đổ thành mọi hình dạng. Nhưng khi rót khuôn, trong vật đúc hay có bọt khí, gọi là rỗ. Vì vậy cấu trúc gang xốp và giòn. Hệ quả là gang không chịu nổi việc nặng và dễ gãy.

Cũng vì lý do này, các chi tiết quan trọng về an toàn trong ngành ô tô được làm bằng thép. Những chiếc ê tô cao cấp không vỡ cũng vậy. Rèn làm cho cấu trúc thép đồng đều. Búa máy với lực đập lớn và khuôn rèn có dung sai chặt đã giải quyết bài toán tạo hình chính xác.

Sự ra đời của ê tô HEUER

Năm 1925, Josef Heuer, nhà thử nghiệm và phát minh ở Iserlohn, nghĩ ra một kết cấu ê tô rèn khuôn mới. Điểm cách mạng của nó là rãnh dẫn hướng lăng trụ kép. Lúc đó công ty Brockhaus ở Plettenberg, vùng Sauerland, đã là một trong những xưởng rèn khuôn lớn nhất nước Đức.

Brockhaus sớm nhìn ra giá trị lâu dài của phát minh này. Bằng sáng chế được nộp năm 1927 và việc sản xuất ê tô bắt đầu từ đó. Đây là lúc chiếc ê tô HEUER nổi tiếng thế giới, bán được hàng triệu chiếc, chính thức ra đời.

Khởi đầu thành công và phát triển

Biên niên sử của công ty ghi lại: "Cùng năm đó, với rất nhiều công sức, ê tô mới lần đầu được trưng bày tại hội chợ mùa thu Leipzig". Kết quả là những đơn hàng đáng kể. Không có gì lạ khi chiếc ê tô thép nguyên chất bảo đảm không vỡ HEUER Primus nhanh chóng đứng đầu dòng của mình.

Thành công này không khiến kỹ sư Brockhaus dừng lại. Bên cạnh HEUER Primus mở ra phía sau, họ làm thêm một ê tô mở ra phía trước, về phía người làm. Nhờ vậy có thể kẹp và gia công cả vật lớn theo chiều đứng ngay trước bàn nguội. Mẫu mới được đặt tên đúng với nó: HEUER Front.

HEUER Front tiếp tục được cải tiến để dễ dùng và làm được nhiều việc hơn. Rãnh dẫn hướng lăng trụ kép cho lực kẹp chắc, chính xác và nhanh. Má kẹp ống rèn sẵn trên ê tô mở thêm nhiều việc khác. Từ đó, ê tô kẹp ống chuyên dụng trở nên thừa.

Con đường tới một dụng cụ hoàn hảo

Sau Thế chiến thứ hai, Brockhaus HEUER dồn sức làm sản phẩm mới. Trong thời kỳ nước Đức phục hồi, nhu cầu ê tô cao hơn bao giờ hết. Nhãn Made in Germany trên hàng kỹ thuật góp phần lớn vào thành công trên toàn thế giới.

Nói thêm về Made in Germany: ê tô HEUER được sản xuất hoàn toàn tại Đức suốt hơn 80 năm. Các phương pháp sản xuất tiên tiến, nhất là về hàn và rèn, thúc đẩy nhà phát minh Josef Heuer xin một bằng sáng chế mới vào năm 1948. Ê tô HEUER ngày nay dựa trên ý tưởng của bằng sáng chế đó.

Song song với việc hoàn thiện cách sản xuất, kỹ sư Brockhaus cải tiến từng mẫu ê tô theo nguyên tắc: "chi tiết nhỏ, hệ quả lớn". Ví dụ, nhờ một vòng đệm chặn, một lò xo và một vòng hãm, trục vít me được định vị để triệt tiêu độ rơ.

Ngày nay, ê tô HEUER có dẫn hướng chỉnh được ở chính giữa và má kẹp rèn là tiêu chuẩn. Ổ trục vít me được che chắn. Thanh dẫn hướng rèn khuôn mảnh nên ê tô kẹp được rất sâu.

Ê tô HEUER đang có tại Vinatools

Những mốc trong lịch sử HEUER vẫn còn trong các mẫu ê tô và phụ kiện hãng bán hôm nay. Vinatools nhập khẩu chính hãng từ Plettenberg, Đức các dòng sau.

Ê tô

• Ê tô bàn thép rèn: mẫu gốc với rãnh dẫn hướng lăng trụ kép, năm cỡ má kẹp 100 đến 180 mm.
• Ê tô má kẹp thay được: má bắt vít đảo hai mặt, cỡ 120 đến 160 mm, có bản mạ kẽm toàn thân.
• Ê tô HEUER Compact: ra đời năm 2008, đời mới năm 2022 nặng 4,8 kg, chỉnh nhanh Quicklaunch.
• Ê tô Compact ESD: bản Compact có cọc nối đất cho bàn lắp ráp điện tử.
• Bộ vali Compact: ê tô Compact lắp sẵn trên kẹp bàn, kèm bốn cặp ngàm từ.
• Ê tô thủy lực HEUER: kẹp bằng bàn đạp chân, phát triển từ mô đun hành trình ngắn năm 2017.

Phụ kiện

• Ngàm bảo vệ từ tính: nối tiếp ngàm Magnefix ra mắt năm 1969, bảy loại mặt kẹp.
• Bàn xoay ê tô: kiểu bàn xoay HEUER có từ năm 1957, xoay 360 độ.
• Đế nâng hạ Lift: sản xuất từ năm 1974, nâng ê tô thêm 200 mm.
• Giá gập nâng hạ: sản xuất từ năm 1980, gấp ê tô xuống dưới bàn.
• Kẹp xoay ê tô: bổ sung năm 2016, kẹp bàn và xoay trong một.

Toàn bộ phụ kiện xem ở thư mục phụ kiện eto. Lịch sử công ty từ năm 1864 có ở trang nhà sản xuất HEUER.

Bài dịch từ trang lịch sử ê tô bàn của Brockhaus HEUER GmbH.