Kéo cắt tôn: chọn lưỡi trái, phải hay thẳng

Kéo cắt tôn thường có cán ba màu khác nhau. Nhiều người tưởng đó là màu trang trí.

Thực ra màu cán là quy ước quốc tế cho biết kéo cắt theo hướng nào.

Ba kiểu lưỡi

• Cán vàng — cắt thẳng. Đường cắt thẳng và đường cong rộng.
• Cán đỏ — cắt trái. Cắt đường cong vòng sang trái, phoi tôn thừa đẩy sang phải.
• Cán xanh — cắt phải. Ngược lại, cắt vòng sang phải.

Thợ tôn thường mang cả ba. Người chỉ cắt tấm thẳng thì một cây cán vàng là đủ.

Vì sao chọn sai lại mỏi tay

Khi cắt đúng hướng, phần tôn thừa cuộn ra ngoài và không cản lưỡi.

Khi cắt sai hướng, phần thừa ép ngược vào thân kéo. Tay phải thắng thêm lực đó suốt đường cắt.

Đường cắt cũng vênh và mép tôn bị gợn sóng.

Chiều dày cắt được

Thông số của nhà sản xuất ghi theo tôn đen thường. Tôn mạ kẽm và inox cứng hơn nên trừ bớt.

Cắt inox bằng kéo dành cho tôn thường sẽ mẻ lưỡi. Có dòng kéo riêng cho inox, lưỡi cứng hơn.

Các dòng hiện có xem tại kéo cắt tôn.

Cắt sao cho mép đẹp

• Mở kéo hết cỡ mỗi nhát. Cắt nửa vời làm mép răng cưa.
• Đừng cắt hết đến mũi lưỡi. Dừng trước mũi rồi mở ra cắt tiếp.
• Giữ kéo vuông góc mặt tôn. Nghiêng kéo làm mép vát và lưỡi chịu lực lệch.
• Cắt lỗ thì khoan mồi trước rồi đưa mũi kéo vào.

Việc nào không dùng kéo cắt tôn

• Dây thép và đinh. Lưỡi kéo tôn mỏng, gặp vật tròn cứng là mẻ. Dùng kìm cộng lực.
• Tôn dày quá thông số. Cố cắt thì hỏng khớp bản lề trước khi hỏng lưỡi.
• Cắt dài liên tục trên tấm lớn. Việc đó dành cho máy cắt tôn.

Lau khô lưỡi sau khi cắt tôn mạ. Bụi kẽm bám lại sẽ ăn mòn mép lưỡi.