Tình huống nguy hiểm xảy ra khi sử dụng chưa đúng miếng chêm cho cờ lê thủy lực. Nguy hiểm ở đây là cả cho thiết bị lẫn người vận hành. Đặc biệt trong các tình huống sử dụng đầu xiết ốc có khối lượng lớn, lực momen trên 5000Nm.
Đã có nhiều trường hợp hư hỏng xảy ra về tình trạng áp dụng sai hoặc lệch khuyến cáo của nhà sản xuất. Đó là khi sử dụng lá thép, tôn mỏng hay shim chèn nói chung để chèn vào khoảng trống (khe hở) giữa đầu Vòng (Ratchet link) với Bu lông, con tán. Và nhất là đối với một thiết bị với một lực xiết lớn như cờ lê thủy lực là điều rất rất nguy hiểm.
- Bản thân các tấm thép, tôn mỏng không đủ độ cứng, dai.
- Không phải là một khối đồng nhất,
- Không thể tự liên kết cố định với nhau.
- Không có sự đồng nhất về góc cạnh.
- Không đảm bảo độ kín khít đồng đều về khoảng trống.
Như vậy trong trường hợp này nếu chung ta áp dụng để thực hành thì:
- Hư đầu Ratchet link. Đứt cạnh, nứt, bể, gãy.. là điều rất dễ xảy ra bởi vì lúc này cạnh của Bu lông, tán không khác gì một con dao 6 lưỡi. Nó sẽ cắt bất cứ cái gì tác động vào nó
- Hư bu lông, tán. Cháy cạnh, gãy là diều không thể tránh khỏi nếu độ bền vật liệu thấp.
- Không đủ độ chặt cho mối ghép mặc dù lực đặt ban đầu của thiết bị xiết đã đạt ngưỡng cài đặt.
Chúng ta có thể hình dung để dễ hiểu hơn thông qua hình minh họa.
- 6 điểm màu đỏ trong hình chính là 6 cạnh sắc (6 con dao) của Bulông, tán.
- Phần màu trắng là khoảng hở bên trong lòng lục lăng của Ratchet link và Bu lông, con tán.
Hình ảnh khi áp dụng thực tế khi chèn hay lót chêm lá kim loại để vặn bulong có kích thước nhỏ hơn size quy ước của Ratchet Link.
Hư hỏng xảy ra.
Như vậy trong trường hợp này khi xiết thì toàn bộ tiết diện tiếp xúc giữa đầu Ratchet link và Bu lông, tán sẽ là 6 điểm màu đỏ trên. Mặc dù chúng ta có sử dụng các miếng tôn, thép mỏng để chèn vào khoảng trống để tăng tiết diện tiếp xúc, nhưng bản thân các miếng tôn, thép mỏng này có thể bị xé đứt do không đủ độ cứng, hoặc bị chạy xê dịch vì nó không phải là khối đồng nhất. Chúng ta không thể chèn chặt như việc dùng một vòng Reducer tiêu chuẩn.
Như vậy đối với thiết biết bị xiết bulông bằng thủy lực là là một thiết bị có Momen xoắn rất lớn từ vài trăm cho tới vài chục nghìn Nm. Rất cần phải tuân thủ về tiêu chuẩn vận hành cũng như tiêu chuẩn kỹ thuật. Vì khi xiết một lực rất lớn để để tác động lên Bu lông, tán thì bản thân Bu lông, Tán cũng sẽ có một lực phản kháng tương đồng theo định luật 3 Newton, tác động lại đầu xiết.
Với mỗi đầu Ratchet link sẽ đi với đúng một Size bu lông, tán tiêu chuẩn. Tỷ lệ 1:1 sẽ không có trường hợp 1 đầu áp dụng cho 2 – 3 Size bu lông. Với mỗi Size bu lông, tán có tiết diện cách nhau 10 – 20mm. Sẽ áp dụng giật chuyển giảm từ cao xuống thấp.
Về tiết diện đầu lục lăng thì nhà sản xuất đã cho người sử dụng một lựa chọn khác đó là đầu chuyển (Reducer). Hình ảnh minh họa bên dưới để các bạn dễ hình dung ra chi tiết.
Reducer
Đây là thiết bị được làm theo đúng tiêu chuẩn với đầu Ratchet link mà người sử dụng yêu cầu, và đúng với size bu lông, tán cần vặn. Và điều quan trọng hơn đó là một hệ nguyên Khối và được tôi cao tần đển đảm bảo độ cứng chắc cho thiết bị.
Về đầu chuyển giảm Reducer này cũng sẽ có tiêu chuẩn để sử dụng, không phải muốn giản bao nhiêu là giản vì nó liêu quan đếu nhiều yếu tố như:
- Mỏng quá sẽ không đủ độ dày, độ cứng cho chi tiết, như vậy trong trường hợp siết một lực lớn sẽ gây xé nát đầu
- Dày quá sẽ chiếm không gian, cũng như khối lượng không cần thiết cho đầu chuyển giảm. Hơn nữa nó sẽ không phù hợp nếu lực siết cần thiết đối với các size bu lông, tán nhỏ.
Thông qua các hình ảnh trên chúng ta thấy rằng nếu chỉ hư hại mấy miếng thép, tôn chèn thôi thì nó không gây ảnh hưởng, hay hậu quả gì lớn, vì nhưng miếng thép, tôn đó rất rẻ tiền và rất dễ tận dụng. Tuy nhiên với hậu quả nặng nề cho chính bản thân thiết bị thì nó lại là một bài toán kinh tế về nhiều mặt như thời gian, chi phí, tiến độ công việc…. Và đối với các yếu tố trên thì trong nghành công tác bảo trì cần phải hạn chế tối đa.
Như vậy thông qua các vấn đề nêu trên phần nào có thể giúp các bạn lựa chọn cho phù hợp với nhu cầu sử dụng thiết bị. Đương nhiên các thông điệp trên chưa thể nói hết được các vấn đề có thể xẩy ra. Vậy hy vọng sẽ nhận được nhận được sự góp ý từ các bạn là người trực tiếp sử dụng để bài viết được phong phú hơn.
