Điêu khắc gỗ gồm nhiều dụng cụ khác nhau và mang tính tỉ mỉ. Tiêu biểu cho dòng công cụ này gồm đục – dao – nhíp – vồ – búa – chày – giấy nhám – gọt – tỉa. Dụng cụ điêu khắc gỗ bao gồm nhiều loại công cụ khác nhau, tùy thuộc vào loại hình điêu khắc và phong cách mà nghệ nhân sử dụng. Tuy nhiên, một số dụng cụ điêu khắc gỗ thông dụng bao gồm:

1. Dao gọt điêu khắc gỗ

Là dụng cụ chính để gọt và tạo hình các chi tiết nhỏ và mịn trên bề mặt gỗ. Dao gọt là một trong những dụng cụ điêu khắc gỗ quan trọng nhất, được sử dụng để tạo hình và gọt các chi tiết trên bề mặt gỗ. Dao gọt gỗ có nhiều kích cỡ và hình dạng khác nhau, tùy thuộc vào loại công việc điêu khắc cụ thể.

Dao gọt gỗ của Kirschen được chế tạo từ thép gió HSS, gia công chế tác thủ công hoàn toàn. Thị trường tự do có thể có độ cứng khác nhau để phù hợp với từng công việc. Đầu dao gọt được mài sắc hoặc mài sẵn, cán hay tay cầm bằng gỗ.

Một số dạng dao gọt phổ biến bao gồm

1. Dao gọt phẳng (Straight chisel): Sử dụng để gọt và tạo hình các bề mặt phẳng trên gỗ. Cấu trúc có vẻ hơi giống với cái đục, tuy nhiên biên dạng lưỡi có khác chút ít.
2. Dao gọt cong (Gouge chisel): Có lưỡi hình cánh quạt, được sử dụng để gọt và tạo hình các đường cong và hình vòm trên bề mặt gỗ.
3. Dao gọt uốn (Veiner chisel): Là loại dao gọt có lưỡi hình lượn sóng, được sử dụng để tạo hình các khe và rãnh.
4. Dao gọt xoắn (V-parting chisel): Là dao có lưỡi hình V, được sử dụng để tạo hình các rãnh và đường chia trên bề mặt gỗ.
5. Dao gọt đục (Fishtail chisel): Là loại dao gọt có lưỡi hình vảy cá, tạo hình các khe và rãnh trên bề mặt gỗ.

Để sử dụng dao gọt điêu khắc gỗ, người dùng cần phải có kỹ năng và kinh nghiệm về cách sử dụng đúng cách, để đảm bảo an toàn cho mình và tác phẩm điêu khắc của mình.

2. Kéo dùng để cắt và xén gỗ.

Kéo là một trong những dụng cụ quan trọng trong điêu khắc gỗ, được sử dụng để cắt và xén gỗ. Kéo điêu khắc gỗ có thể được chế tạo từ nhiều loại vật liệu khác nhau, nhưng thường là thép cacbon cao hoặc thép không gỉ để đảm bảo độ cứng và sắc bén.

Kéo điêu khắc gỗ có nhiều kích cỡ và hình dạng khác nhau, tùy thuộc vào loại công việc điêu khắc cụ thể. Các loại kéo phổ biến trong điêu khắc gỗ bao gồm:

1. Kéo cắt ngang (Crosscut saw): Lưỡi kéo có răng cưa chéo, được sử dụng để cắt gỗ theo chiều ngang.
2. Kéo cắt dọc (Ripsaw): Lưỡi kéo có răng cưa thẳng, được sử dụng để cắt gỗ theo chiều dọc.
3. Kéo cắt cong (Coping saw): Lưỡi kéo thon, được sử dụng để cắt các chi tiết cong trên bề mặt gỗ.
4. Kéo cắt đường cong (Curved gouge): Lưỡi kéo cong, được sử dụng để cắt các chi tiết cong trên bề mặt gỗ.
5. Kéo cắt đường thẳng (Straight gouge): Lưỡi kéo thẳng, được sử dụng để cắt các chi tiết thẳng trên bề mặt gỗ.
6. Kéo cắt xén (Drawknife): Lưỡi kéo rộng, được sử dụng để cắt và xén các mảnh gỗ lớn hơn.

Các loại kéo điêu khắc gỗ có thể được sử dụng độc lập hoặc kết hợp với dao gọt để tạo ra các chi tiết phức tạp trên bề mặt gỗ. Tuy nhiên, để sử dụng kéo điêu khắc gỗ đúng cách, người dùng cần phải có kỹ năng và kinh nghiệm để đảm bảo an toàn và đạt được kết quả tốt nhất.

3. Búa cải tiến polishing mallet

Dùng để đánh bóng và hoàn thiện các mặt phẳng trên bề mặt gỗ. Búa cải tiến (polishing mallet) là một trong những dụng cụ quan trọng trong điêu khắc gỗ, được sử dụng để đánh bóng và hoàn thiện các mặt phẳng trên bề mặt gỗ. Búa cải tiến có một đầu nặng hơn đầu kia và thường được làm bằng gỗ sồi hoặc gỗ cao su, để giảm thiểu sự trầy xước và đảm bảo chính xác trong quá trình đánh bóng.

Khi sử dụng búa cải tiến, người điêu khắc sẽ giữ thân của búa và dùng đầu nặng để đánh nhẹ lên các bề mặt gỗ, để tạo ra một áp lực nhẹ và đều trên bề mặt. Điều này giúp đảm bảo rằng các mặt phẳng trên bề mặt gỗ được hoàn thiện theo đúng kích thước và hình dạng.

Búa cải tiến có nhiều kích cỡ và hình dạng khác nhau, tùy thuộc vào loại công việc điêu khắc cụ thể. Thông thường, búa cải tiến nhỏ hơn được sử dụng để hoàn thiện các chi tiết nhỏ trên bề mặt gỗ, trong khi búa cải tiến lớn hơn được sử dụng để hoàn thiện các bề mặt lớn hơn.

Để sử dụng búa cải tiến đúng cách, người dùng cần phải có kỹ năng và kinh nghiệm để đảm bảo an toàn và đạt được kết quả tốt nhất. Búa cải tiến cũng đòi hỏi sức mạnh và sức bền, vì vậy người dùng cần phải đảm bảo an toàn cho cơ thể của mình khi sử dụng công cụ này.

4. Dụng cụ mài và đánh bóng

Đồ nghề này dùng để tạo bề mặt láng mịn cho tác phẩm điêu khắc. Trong điêu khắc gỗ, có nhiều loại dụng cụ mài và đánh bóng khác nhau để tạo ra các chi tiết và hoàn thiện sản phẩm. Dưới đây là một số dụng cụ thông dụng:

1. Mũi khoan: Dùng để khoan lỗ hoặc tạo ra các chi tiết nhỏ trên bề mặt gỗ.
2. Dao mài: Dùng để mài bề mặt gỗ để loại bỏ vết xước hoặc tạo ra các chi tiết một cách chính xác.
3. Máy mài góc: Dùng để mài các cạnh và góc trên bề mặt gỗ.
4. Máy đánh bóng: Dùng để tạo ra bề mặt sáng bóng và mịn màng trên sản phẩm.
5. Giấy nhám: Dùng để mài bề mặt gỗ, loại bỏ vết xước và tạo ra bề mặt mịn.
6. Bàn mài: Dùng để mài các cạnh và góc trên bề mặt gỗ.
7. Bàn đánh bóng: Dùng để đánh bóng bề mặt gỗ để tạo ra bề mặt sáng bóng và mịn màng như da em Ngọc Tờ Rinh.
8. Chổi cọ: Dùng để làm sạch bề mặt gỗ trước khi tiến hành mài hoặc đánh bóng.
9. Dụng cụ cầm tay: Dùng để giữ các dụng cụ mài và đánh bóng để có thể thao tác trên bề mặt gỗ một cách chính xác.

Mỗi loại dụng cụ có tính năng và công dụng riêng, tùy thuộc vào yêu cầu và kỹ năng của người điêu khắc để lựa chọn phù hợp. Các dụng cụ điêu khắc gỗ có thể được làm từ nhiều loại vật liệu khác nhau, ví dụ như thép, đồng, gỗ, thạch anh và đá.